logo venvn oranje witAan de slag met het Zorgleefplan, deel je kennis online!

Het zorgleefplan is een instrument, geen doel op zich

Locatie: Woonzorgcentrum Mariposa in 't Harde
Onderwerp: Het ZLP is een instrument, geen doel op zich
Door: Els van Thiel

mariposaCliënten moeten bij ons het leven kunnen leiden dat ze vroeger gewend waren, vindt Woonzorgcentrum Mariposa in 't Harde, onderdeel van Woonzorg Unie Veluwe. Het centrum zit midden in de omslag van een aanbodgerichte naar een vraaggerichte werkwijze. 

"Wilt u kaas op uw brood? Zo ging het vroeger. Wat wilt u op uw boterham? Zó gaat het nu. De bewoners kijken je verbaasd aan: "Dat wéét je toch... kaas."

In oktober 2008 is het proces gestart en in de tweede helft van 2009 wordt het zorgleefplan geïmplementeerd. Verzorgenden merken dat het werk er niet gemakkelijker op wordt, wel interessanter.
   
Verzorgende IG Marjolein van de Streek vertelt over het gewenningsproces van medewerkers én bewoners van Mariposa. "Sinds wij meer vraaggericht werken, kijken bewoners anders naar ons. Ze vinden het heel bijzonder dat we al die vragen stellen. Ik zie ze soms denken: wat is dat nu weer voor een nieuwerwetsigheid, maar tegelijkertijd merk ik ook dat ze blij zijn met de persoonlijke aandacht."

Veranderingen

mariposa3Niet alleen het contact met bewoners is intensiever geworden, ook de omgang met collega's is volgens Marjolein veranderd. "We geven elkaar vaker feedback, discussiëren meer en herinneren elkaar aan het belevingsgerichte als een van ons dat in de drukte even vergeet. Het werk is niet gemakkelijker geworden, wel interessanter, omdat je je steeds afvraagt: hoe kan ik deze bewoner helpen zijn leven te leiden zoals hij dat zelf wil?"

Eerste stappen

In oktober 2008 zette Mariposa de eerste stappen naar een vraaggerichte cultuur met een scholing voor alle medewerkers. Locatiemanager Frieda Docter: "Wat hebben jullie nodig voor de nieuwe werkwijze? Die vraag doordrong de medewerkers ervan dat er daadwerkelijk iets van ze verwacht werd." Het zorgleefplan moest geen statisch document worden dat nu eenmaal wettelijk verplicht is. "Het is een werkdocument en de motor voor verandering."

Meer eigen regie

Mariposa is van onderop begonnen, bij de medewerkers zelf. Hun scholing was toegesneden op bewustwording en op het aanleren van nieuwe vaardigheden en een nieuwe attitude. Mariposa is een van de zorgorganisaties die gebruikmaken van de ondersteuning die Sting biedt vanuit Zorgleefplanwijzer.nl en het programma ‘Zorg voor beter'. Frieda is blij met de begeleiding: "Als je het in je eentje doet, loop je het risico dat je opgeslokt wordt door de waan van de dag. Nu houdt iemand van buiten je bij de les."

Begeleiding door een coach

Nicolet van Eerd is de Sting-coach die Mariposa begeleidt. "Ik sluit aan op de kracht en de cultuur van de organisatie en volg de ontwikkeling. Dichtgetimmerde plannen zijn taboe."
Verzorgende Marjolein: "Je verdiept je meer in het leven van mensen. Laatst had ik een meneer die niet wou douchen. Normaal gesproken zou ik hem opgewekte in de richting van de douche dirigeren: kom, het is uw douchedag... zo gebeurd... lekker fris... Nu vraag ik waarom hij niet wil douchen. Hij vindt het niet fijn. ‘Zou u het prettig vinden om gewassen te worden?' Ja, dat wil hij liever. Soms kost het wat meer tijd, maar doordat je meer meedenkt met de bewoner, lijken de dingen ook soepeler te gaan.

Creativiteit en flexibiliteit

mariposa1In Mariposa blijkt dat sommige bewoners liever 's avonds douchen. "Vroeger leidde dat tot discussies", herinnert locatiemanager Frieda zich. "Die zijn verdwenen. De bewoner wil het. Punt uit. En als de avonddienst geconfronteerd wordt met tien douchebeurten, dan moet je misschien met de uren gaan schuiven. Of om de drie maanden je planning onder de loep nemen. Vraaggericht werken vraagt creativiteit en flexibiliteit. Ik zie die eigenschappen opbloeien, verzorgenden pakken hun verantwoordelijkheid op."

Cultuuromslag

Alle sectoren moeten mee in de omslag, ook de keuken, de huishouding, de activiteitenbegeleiding en niet te vergeten de vrijwilligers, die betrokken zijn bij de activiteiten die het leven van bewoners leuker maken. "Sommigen hechten aan routine", zegt Henny Hospers, coördinator van de activiteitenbegeleiding. "Zo smeerde een deel van de dames de boterhammen van tevoren. Wij hebben hen gevraagd: hoe zou jij het vinden als er elke dag een grote stapel boterhammen in de hoek van de eetzaal klaar stond? Vergeet niet dat de maaltijd een van de hoogtepunten van de dag is."
Onderschat de cultuuromslag niet, benadrukt Frieda. "Het zal nog wel een paar jaar duren voordat belevingsgericht werken een vanzelfsprekend onderdeel van ons denken en handelen is geworden."

Tips naar aanleiding van de ervaring in Mariposa

  • De fundamentele vraag is: bent u in staat zo veel mogelijk uw eigen leven te leiden? Een zorgleefplan is een instrument om dat te ondersteunen en geen doel op zich.
  • Neem vrijwilligers mee in de verandering, investeer in scholing en begeleiding, want ze kunen de cultuuromslag maken of breken.
  • Ga stapje voor stapje, wie reuzenstappen zet, loopt het risico onderuit te gaan.

Plaats een reactie

Log eerst in om te kunnen reageren (via de linkerkolom).

Contactinformatie

Zorgleefplanwijzer.nl
Postbus 8212
3503 RE UTRECHT
Telefoon: (030) 291 90 50

Een initiatief van:

logo_vvn_metdescr_gewoonZorgvoorBeter 76

Meest gedownload